InformatoryPrzewodnikiFrancja Historia
Francja
|
Szukaj na skróty: |
Ziemie współczesnej Francji zamieszkiwane były w Starożytności przez celtyckie plemiona Galów. W I wieku p.n.e. Galowie zostali podbici przez Rzymian pod wodzą Juliusza Cezara. Rzymskie panowanie spowodowało całkowitą romanizację celtyckich plemion zamieszkujących te tereny. W IV wieku n.e. ludy germańskie (głównie Frankowie) zamieszkujące na wschód od granicy Cesarstwa Rzymskiego, którą stanowił Ren, rozpoczęły serię najazdów. Całą Galię zdołał sobie podporządkować dopiero Chlodwig, koronując się na króla frankońskiego w 481 r. Za najwybitniejszego wodza Franków uznaje się Karola Wielkiego, który w trakcie swego panowania dokonał szereg podbojów - imperium frankońskie rozciągało się wówczas od rzeki Ebro w dzisiejszej Hiszpanii po Bawarię. W roku 800 Karol Wielki otrzymał z rąk papieża Leona III tytuł cesarski.
Za początek istnienia samodzielnego państwa francuskiego uznaje się często rok 843, gdy po śmierci Ludwika Pobożnego dokonano podziału imperium karolińskiego na części: wschodnią, centralną i zachodnią (dzisiejsza Francja). Pod koniec X wieku n.e. rządy we Francji przejęła dynastia Kapetyngów, zaś w XIV w. – Walezjuszów. Jednocześnie, po śmierci ostatniego z Kapetyngów, swe pretensje do tronu francuskiego zgłosił król Anglii – Edward III. Roszczenia te rozpoczęły tzw. wojnę stuletnią (1337 – 1453), zakończoną ostatecznie zwycięstwem Francji i rodu Walezjuszów. Do zwycięstwa przyczyniła się znacznie Joanna d’Arc – dziś święta i bohaterka narodowa Francji.
W XVI wieku Francją wstrząsały wojny religijne pomiędzy katolikami i protestantami. Szczególnie krwawy przebieg miała tzw. noc św. Bartłomieja (23/24 sierpnia 1572 r.), gdy katolicy wymordowali w Paryżu ok. 3 tys. hugenotów. Konflikt zakończył dopiero edykt nantejski z 1598 r., wydany przez Henryka IV – pierwszego przedstawiciela dynastii Burbonów. Szczyt swej potęgi osiągnęła Francja w XVII wieku pod absolutystycznymi rządami Ludwika XIV. Monarchia stała się najpotężniejszym mocarstwem Europy, zaś Paryż stolicą światowej kultury i sztuki.
W wieku XVIII zaznaczał się stopniowy regres potęgi francuskiej; zarówno w dziedzinie gospodarki jak i polityki. W wyniku wojny siedmioletniej (1756 – 1763) monarchia francuska straciła swe kolonie w Kanadzie i Indiach na rzecz Wielkiej Brytanii. Z kolei wielki kryzys finansowy i rosnące niezadowolenie niższych warstw społeczeństwa doprowadziły do wybuchu Wielkiej Rewolucji Francuskiej w 1789 r. Trzy lata później monarchia przestała istnieć, a na jej miejsce utworzono I Republikę Francuską. Zamęt i terror rewolucyjny opanował dopiero Napoleon Bonaparte w trakcie swych dyktatorskich rządów (1799 – 1814). Pod jego wodzą (od 1804 jako cesarza), wojska francuskie dokonały podboju ogromnej części Europy. Dopiero klęska Napoleona w starciu z Rosją doprowadziła do przywrócenia, na mocy ustaleń Kongresu Wiedeńskiego, rządów dynastii Burbonów. Kolejne lata nie przyniosły Francji bynajmniej spokoju. W 1830 wybuchła rewolucja lipcowa, zaś w 1848 kraj objęły powstania Wiosny Ludów, których następstwem było powołanie II Republiki. Już cztery lata później została ona obalona przez Napoleona III, który ogłosił przywrócenie cesarstwa. Przegrana wojna z Prusami w 1871 r. doprowadziła do powstania III Republiki.
Szybki rozwój gospodarczy i kulturalny zahamował wybuch I wojny światowej. Francja wyszła z niej zwycięsko, ale okupiła to ogromnymi stratami ludzkimi. W trakcie II wojny światowej część Francji znalazła się pod okupacją niemiecką. Na pozostałym jej terytorium utworzono marionetkowe państwo z rządem w Vichy, kolaborujące z Niemcami. Po wojnie utworzono IV Republikę, którą w 1958 r. przekształcono w V Republikę, charakteryzującą się silną władzą prezydencką. W ostatnim czasie głównie dzięki francusko-niemieckiej współpracy dokonuje się polityczna i gospodarcza integracja Europy.
